Oorsprong naam Alsemgeest: Genealogie familie Alsemgeest

De naam Alsemgeest is zo goed als zeker ontstaan in het gebied van de buitenplaats Alsemgeest te 's-Gravenzande.

De naam staat voor 'met alsem begroeide geest (grond)'
Alsem is een plant (van de soort Artemisia), die goed gedijt in duingebieden en langs dijken. (Zie hiervoor ook de informatie onder 'Alsem en Geest')
Deze elementen waren aanwezig in het gebied rond de buitenplaats Alsemgeest. De buitenplaats lag vroeger in de nabijheid van het klooster "Maria Magdelena in Bethanië". Verondersteld wordt dat kloosterlingen de alsem op de geest hebben gekweekt in hun kruidentuin en dat de alsem door de kloosterlingen gebruikt is in de geneeskunde.

In een notariële ake uit 1667 wordt een woning vermeld, gelegen aan de 'Maesdijck in Sant Ambacht'. Dit is de woning van Stijntje Leenders, weduwe van Leendert Joritsen. Die akte is door de broer van Leendert Joritsen ondertekend met Harpert Joriss van Alsemgeest. (Zie hiervoor ook de informatie onder 'Akte uit 1667'.) De woning ligt in hetzelfde gebied (aan de Maasdijk) als de buitenplaats Alsemgeest.

Op een kaart uit 1712 is de Buitenplaats "Alsem Geest" vermeld. Deze buitenplaats was de grootste buitenplaats van de twaalf buitenplaatsen die de gemeente 's-Gravenzande toen rijk was. Deze buitenplaats is gelegen tussen Naaldwijk en 's-Gravenzande, onder Zandambacht.
Ook op een kaart uit 1754 wordt de naam Alsemgeest vermeld.

De oudst bekende voorvader betaalde pacht op zijn woning in de Kleine Geest tienden. Hierbij werd echter geen naam van de woning genoemd. Maar in 1714 werd door dhr Adriaan Breur pacht betaald op zijn woning genaamd "Alsemgeest" in de Kleine Geest onder Zandambacht. Vermoedelijk ging het hier om dezelfde woning.
Deze zelfde Adriaan Breur was in 1712 ook de eigenaar van de buitenplaats Alsemgeest, gelegen aan de Maasdijk, met een oppervlakte van 46 morgen (ca 40 ha).
Verder is bekend dat op 7 mei 1766 Gerlach Jan Doys baron van der Does heer van Langevelt het huis koopt van de toenmalige eigenaar Dhr J.P. Ravens voor de som van f. 1800,--. Er wordt hier echter gesproken over een hofstede met 46 morgen land.
In 1851 is dhr meester C.B. Nederburgh (woonachtig te Leiden) de eigenaar. Of het hier nu om dezelfde hofstede gaat is niet precies duidelijk, omdat de oppervlakte waarop het perceel staat beduidend kleiner is namelijk 16 bunders, 20 roe, 16 el (ruim 16 ha).

Zie voor meer informatie ook de 'Alsemgeestlaan'

Bronnen:

Ineke Alsemgeest. Zij heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de buitenplaats.
Stamboom (1973) van dhr. Th van Zijl
Vermelding op de site van het Meertens instituut:
verklaring: Alsemgeest is een buitenplaats in Zandambacht onder 's-Gravenzande. Voorouders van de familie woonden hier en waren er werkzaam als bouwman (boer). Zie de kaart van Delfland van Nicolaes Cruquius (Kruikius) uit 1712 [Cruquius-1712]. De naam van het landgoed geeft mogelijk aan dat hier op de geestgrond het kruid alsem werd geteeld.
J.Th. Waardeloo, Parenteel Alsemgeest 1633-1993, Rotterdam 1993 Joris Leendertsz (van) Alsemgeest, bouwman onder Zandambacht 1658, woont op Den Alsemgeest in de Kleine Geesttiende aldaar [Zijl van-1989, p 332].
's-Gravenzande in verleden en heden. (November 1981)